Virum Hannergrond vun de Verhandlunge mat de Sozialpartner geet et am Luc Frieden senger Ried ëm den Impakt vum Iran-Konflikt op d'Ekonomie an d'Kafkraaft vun de Leit.
E Mëttwoch vun 9:00 Auer u stinn dann d'Debatte vun den Deputéiert iwwert d'Deklaratioun um Programm. Déi kënnen och live op RTL.lu an um RTL Play suivéiert ginn.
Am Virfeld vun der Ried zur Lag vun der Natioun vum Premier Frieden huet d'Céline Eischen no vir an zeréck gekuckt. Lauschtert hei.
D'Ried zur Lag vun der Natioun vum Premier ass een traditionelle Rendez-vous, bei deem de Regierungschef all Joers Bilan zitt an och no vir kuckt. Et ass déi drëtt Ried zur Lag vun der Natioun vum Premier Luc Frieden. Do bitt et sech un, eng Kéier op déi lescht Rieden zréckzeblécken.
Ugefaange mam Luc Frieden sengem éischten État de la Nation am Juni 2024. Do war d'Regierung ronn 8 Méint am Amt. Schonn deemools war rieds vun engem schwierege geopolitesche Kontext, zwar nach net wéinst dem Iran-Krich, mee an éischter Linn wéinst dem Israel-Palestina-Konflikt an dem Ukrain-Krich. An deem Kader war et d'Annonce, datt Lëtzebuerg d'Zil vun 2 Prozent vu sengem RNB (Revenu National Brut) fir d'Defense auszeginn, schonn 2030 wéilt erreechen. Dat ass jo een Engagement, wat sech alleguerten d'NATO-Memberlänner ginn haten.
"Bei mengem Untrëttsbesuch beim Nato-Generalsekretär hunn ech gesot, dass mir drun denke géingen, dat Zil vun den 2 Prozent vum RNB, zu deem sech Lëtzebuerg engagéiert huet, iwwert déi nächst zéng Joer ze erreechen. Wéinst der internationaler Situatioun a wéinst den Engagementer vun all eisen Nato-Partner, annoncéieren ech Iech haut, dat d'Regierung decidéiert huet, dat Zil vun den 2 Prozent pro Joer schonn 2030 ze erreechen."
Dobäi sollt et awer net bleiwen. Mam neien US-President Trump, deen e puer Méint drop gewielt ginn ass, huet sech d'Situatioun nach méi séier entwéckelt. Um Nato-Sommet ee Joer drop, also am Juni '25, hu sech d'Memberen esouguer op 5 Prozent fir Militärausgabe gëeenegt: Lëtzebuerg wëll dat Zil da schonn 2035 erreechen.
2024 gouf och een 10-Punkte-Plang fir d'Logementskris presentéiert. Dorënner een national standardiséiert Bautereglement, wat 2025 sollt kommen. Un deem gëtt aktuell awer nach geschafft. Jo de Logement ass a bleift dat grousst Suergekand, och nach 2 Joer duerno. Abordabel Wunnenge fir ze loune si bis haut seelen. D'Logementskäschte géifen esouguer zu engem Broch an der Gesellschaft féieren, dat ass op d'mannst d'Conclusioun vun enger rezenter LISER-Etüd. Och gouf ee Projet ugekënnegt fir eng eenheetlech Steierklass fir 2026 ze presentéieren, deem ass d'Regierung jo dann nokomm.
Un d'Ried vum leschte Joer wäert sech awer wuel am meeschten erënnert ginn: Stéchwuert Pensiounsreform. Do huet dem Luc Frieden seng Annonce am État de la Nation vum leschte Joer ganz grouss Welle geschloen.
"Donieft huet Lëtzebuerg, mat ronn 60 Joer, deen niddregste reellen Antrëttsalter an d'Pensioun vun allen EU- an OECD-Länner. Duerfir wäerte mir d'Cotisatiounsjore lues a lues eropfueren. D'Karriär, déi ee muss absolvéiert hunn, fir en Urecht op eng Pensioun ze hunn, wäert iwwert eng Rei Joren all Joers stufeweis ëm dräi Méint verlängert ginn."
D'Schwieregkeeten am Sozialdialog hunn dem Premier hei net gehollef. Um Enn koum et net zu enger Pensiounsreform, mee éischter enger "Refërmchen". De System ass mëttelfristeg ofgeséchert ginn. D'Cotisatioune si fir Staat, Employé an Employeur em 0,5 Prozent eropgaangen an et gëtt een mat steierlechen Avantagen encouragéiert, méi laang schaffen ze goen. D'Regierung schaaft sech esou véier Joer Sputt, domat ass déi laangfristeg Ofsécherung vun eisem Pensiounssystem awer ausbliwwen.
Den État de la Nation ass ee speziellen. Wëssend, datt an déck zwou Wochen d'Tripartitesverhandlunge lass ginn, kann de Premier net virgräifen an all ze vill Mesuren annoncéieren, fir d'Leit an d'Betriber vun den negativen Impakter vum Krich am Noen Osten ze entlaaschten. De geneeën Ordre du Jour vun der Tripartite steet jo och nach net fest. Iwwer de Logement wëll d'Patronat an der Tripartite jo net diskutéieren, deemno kann ee sech eventuell hei Annoncen an der Ried erwaarden.
Fakt ass: De Chômage ass mat 6,3 Prozent op engem relativ héije Niveau, d'Zuel vun deenen, déi eng Aarbecht sichen, ass an engem Joer ëm 8,4 Prozent geklommen. A méi Netto vum Brutto huet och nach net de Wirtschaftswuesstem esou un d'Goe kritt, wéi sech Schwaarz-Blo dat gewënscht huet. Op alles dat misst de Premier u sech agoen, mir kënnen also gespaant op d'Ried an enger décker Stonn kucken.
